Na antenie

NAJ-10

Podlaska Lista Przebojów audycja dla całej rodziny: w niej zestawienie najpopularniejszych utworów tygodnia, nowości, premiery, wywiadami z gwiazdami oraz konkursy i kącik piosenki zwiewnej. Zaprasza Grzegorz Skwarek.
zobacz wszystkie

Radiowa Niedziela

Zapraszamy na Radiowe Niedziele

2011-02-28 10:18:10
W najbliższą niedzielę, 6 marca w ramach Radiowej Niedzieli odwiedzimy parafie: Przemienienia Pańskiego w Horbowie, Św. Stanisława BM w miejscowości Czerwonka Liwska, Św. Bartłomieja Apostoła w Grębkowie, Najświętszego Serca Jezusowego Sanktuarium Maryjne w Horodyszczu.

Horbów, Parafia Przemienienia Pańskiego


Horbów kol. 43, 21-512 Zalesie k/Białej Podlaskiej gm. Zalesie, pow. Biała Podlaska, woj. lubelskie
Proboszcz: tel. (83) 375-75-06, Wikariusz: 375-71-98
PKS -2 km (Horbów), PKP -10 km Chotyłów
Regon: 040114882
Proboszcz: Ks. Józef Nikoniuk.
Miejscowości należące do parafii: Horbów (102-1 km), kolonia Horbów (185-3 km), Kłoda Duża (238-5 km), Kłoda Mała (141-4 km), Lachówka Duża (216-6 km), Lachówka Mała (114-3 km), Zalesie (468-4 km).
Mieszkańców: 1 650. Inne wyznania: 31.
Pierwotny kościół drewniany, wybudowany został w 1516 r. przez Jana Horbowskiego, następny wybudowano w 1741 r., a gdy uległ zniszczeniu, w 1821 r. wybudowano kaplicę. Obecny kościół parafialny drewniany, wybudowany w 1901 r., poświęcony w 1923 r. a w 1924 r. wznowiona została parafia. Bez wyraźnych cech stylowych. Księgi metrykalne od 1924 r. Kaplica dojazdowa: Zalesie. Szkoła podst.: Zalesie kl. I-VI.
Odpusty: Przemienienia Pańskiego, Matki Bożej Łaskawej. Cmentarz grzebalny: 200 m od kościoła.
Wizytacja kanoniczna: 2007 r. - Bp Henryk Tomasik.
Z parafii pochodzą: ks. ks. Janusz Chwaluczyk, Karol Twarowski TChr, Łukasz Łukanowski ZPO, Ireneusz Łukanowski SAC. Siostra zakonna: Krystyna Wójcik


Pierwotny kościół drewniany, wybudowany został w 1516 r. przez Jana Horbowskiego, następny wybudowano w 1741 r., a gdy uległ zniszczeniu, w 1821 r. wybudowano kaplicę. Obecny kościół parafialny drewniany, wybudowany w 1901 r., poświęcony w 1923 r. a w 1924 r. wznowiona została parafia. Kaplica dojazdowa: Zalesie. Miejscowości należące do parafii: Horbów, kolonia Horbów, Kłoda Duża, Kłoda Mała, Lachówka Duża, Lachówka Mała, Zalesie.
   

Horbów to wieś leżąca kilometr na północ od trasy Biała Podlaska – Terespol, pamiętająca czasy Kazimierza Jagiellończyka, gniazdo rodziny Zaranków herbu „Korczak”. W 1446 r. istniała tu parafia rzymskokatolicka. W 1516 r. do Horbowa sprowadzony został obraz NMP Łaskawej, uznany za cudowny. Wiele informacji o tym obrazie można znaleźć na rozbudowanej stronie internetowej horbowskiej parafii.
Do 1660 r. Horbów był własnością Horbowskich, a potem Sapiehów. W latach 1655-1742 funkcjonował tu dom starców i sierociniec. W 1755 r. wieś należała już do Radziwiłłów, a następnie do Czartoryskich. W latach 70. XIX w. nasilił się proces rusyfikacji i nawracania siłą unitów, na prawosławie. W tym czasie władze rosyjskie zbudowały we wsi cerkiew prawosławną, która w okresie międzywojennym została przebudowana na kościół rzymskokatolicki pw. Przemienienia Pańskiego.
Obecnie z obiektów zabytkowych zachował się drewniany kościół parafialny pw. Przemienienia Pańskiego z uważanym za cudowny obrazem NMP Łaskawej oraz nieliczne drewniane chałupy.
W środku wsi znajduje się kurhan z betonowym krzyżem w miejscu, gdzie pochowani są żołnierze rosyjscy i napoleońscy, polegli w bitwie w 1812 r. Pomnik znajduje się również w pobliskiej wsi Kłoda. Prawdopodobnie jej nazwa powstała od spławiania rzekami Lutnią, Zielawą i Krzną, nad którymi leży, kłód drzewnych.
W Kłodzie Małej naprzeciw domu nr 19 znajduje się pomnik unickiej rodziny Koniuszewskich – małżeństwa z dwojgiem dzieci, którzy nie chcąc przejść na prawosławie dokonali samospalenia żywcem we własnych zabudowaniach gospodarskich w 1874 roku. Wcześniej za odmowę wyrzeczenia się kościoła unickiego byli skazani na płacenie kar pieniężnych i w naturze, szykanowani i doprowadzeni do ruiny materialnej. Wydarzenie to opisał Władysław Reymont w cyklu „Z ziemi chełmskiej”. Na pomniku umieszczono motto: „Wrogom naszym ziemi polskiej nigdy nie oddamy”. Pomnik odsłonięto w 1925 roku.
Oto jak opisuje tragedie w Kłodzie ks. Józef Pruszkowski, żyjący w tamtych czasach: „We wiosce tej, leżącej na pograniczu powiatów bialskiego i konstantynowskiego, mieszkał biedny wyrobnik, nazwiskiem Józef Koniuszewski, człowiek bardzo spokojnego usposobienia, trzeźwy i pracowity. Ukaz carski zastał na kilku morgach gruntu, na których Koniuszewski zbudował sobie domek i stodołę, a mając kawałek pewnego chleba, ożenił się i został ojcem dwojga dziatek. Jedno dziecię ochrzcił w cerkwi unickiej, drugie ochrzczone w kościele kazano mu nieść do prawosławnej cerkwi, na co jednak nie chciał się zdecydować. Wszystkie przekonywania i pogróżki ze strony policji, kary pieniężne, więzienie w Białej, areszty gminne, katowania z licytacją chudoby, żadnego skutku nie odniosły na obojgu małżonkach. I ci, nie widząc pośredniej drogi wyjścia ze swojego rozpaczliwego położenia, a zmuszeni albo ulec woli policji i ochrzcić dziecię w prawosławnej cerkwi, albo poddać się całej surowości rosyjskiego barbarzyństwa, zdecydowali się na następująco rzewno – tragiczne rozwiązanie. W wigilię święta Matki Boskiej napiekli chleba z ostatniej miary mąki, jaka im jeszcze pozostała, nagotowali strawy, wybielili i oczyścili mieszkanie, zastawili stół chlebem, solą i potrawą, późnym wieczorem pożegnali się z sąsiadami, jakby nazajutrz rano mieli wyjść do kościoła. Nic tu nie było nadzwyczajnego w zachowaniu się Koniuszewskich i żegnanie się z sąsiadami nie zdziwiło nikogo. O północnej godzinie jasna łuna pożaru oświeciła wioskę i postawiła wszystkich na nogi. Biegło co żyło do zabudowań Koniuszewskiego na ratunek, jego stodoła stała w płomieniach. Otworzono drzwi domu właściciela, lecz w domu nie było nikogo. Na środku izby stół zastawiony potrawą i chlebem, jak gdyby do uczty, zadziwił wszystkich. Włościanie otoczyli stodołę, lecz niepodobna się było do niej zbliżyć z ratunkiem. Zagadkowy pożar pochodził z wewnątrz. Powszechne było przekonanie, że biedni gospodarze są z dziećmi w drodze i litowali się nad nimi sąsiedzi, że po powrocie nie zastaną swojej stodółki. Lecz co za okropne było przerażenie wszystkich, gdy Koniuszewscy nazajutrz nie wracali, a w zgliszczach zgorzałej stodoły odgrzebano zwęglone ciała dwojga ludzi, trzymające na rękach dwoje zwęglonych własnych małych dzieci. Byli to Koniuszewscy. Dobrowolnie spalili siebie i dzieci i w przekonaniu swoim stali się ofiarą. Uciekając przed śmiercią ducha i schizmą, woleli wpaść w odmęt okropnej śmierci ciała.”
Trudno tu cokolwiek więcej dodać wobec takiego swiadectwa wiary.
Grzegorz Welik



Czerwonka Liwska, Parafia Św. Stanisława BM


07-111 Wierzbno gm. Wierzbno, pow. Węgrów, woj. mazowieckie
Proboszcz: tel. (25) 791-23-14
Proboszcz: Ks. Mirosław Rogoźnicki.
Miejscowości należące do parafii: Czerwonka Liwska (311), Adamów (37-9 km), Czaple (122-5 km), Filipy (45-3 km), Józefy (48-4 km), Koszewnica (51-4 km), Krypy (227-5 km), Nadzieja (20-9 km), Natolin (61-9 km), Orzechów (63-2 km), Ossówno (74-12 km), Roguszyn (64-3 km), Skarżyn (123-3 km), Strupiechów (154-4 km), Sulki (118-3 km), Wąsosze (86-3 km), Sitarze (4-4 km), Wyczółki (61-6,5 km), Wypychy (71-5,5 km), Żabokliki (74-6 km).
Mieszkańców: 1 813. Inne wyznania: 24.
Kościół istniał już w XVI w. Obecny kościół parafialny murowany, wybudowany w latach 1899-1902, kosztem Jana i Racheli Górskich, staraniem ks. Andrzeja Panufnika i tegoż roku konsekrowany przez arcybiskupa warszawskiego Wincentego Popiela. Styl neogotycki. Księgi metrykalne od 1644 r. Kronika parafialna od 1927 r. Szkoły podst.: Czerwonka Liwska kl. I-VI, Krypy kl. I-VI.
Odpusty: św. Stanisława BM. Cmentarz grzebalny: 600 m od kościoła. Wizytacja kanoniczna: 1994 r. - Bp Henryk Tomasik.
Z parafii pochodzą: Siostry zakonne: Hanna Żaboklicka, Ewa Wąsowska.

Czerwonka Liwska, parafia Św. Stanisława BM. Kościół istniał już w XV w. Obecny kościół parafialny murowany, wybudowany w latach 1899-1902, kosztem Jana i Racheli Górskich, staraniem ks. Andrzeja Panufnika i tegoż roku konsekrowany przez arcybiskupa warszawskiego Wincentego Popiela. Styl neogotycki. Miejscowości należące do parafii: Czerwonka Liwska, Adamów, Czaple, Filipy, Józefy, Koszewnica, Krypy, Nadzieja, Natolin, Orzechów, Ossówno, Roguszyn, Skarżyn, Strupiechów, Sulki, Wąsosze, Sitarze, Wyczółki, Wypychy, Żabokliki.

Czerwonka Liwska to jedna z najstarszych miejscowości w regionie. Wiemy o niej sporo dzięki publikacji Leszka Zalewskiego poświęconej historycznej Ziemi Liwskiej.
Pisane wzmianki o Czerwonce pochodzą już z XV wieku. Na przykład w 1427 roku młynarz z Liwa Grzegorz, sprzedał młyn młynarzowi z Czerwonki Stanisławowi. W 1447 roku stał już w Czerwonce kościół. Nie wiadomo jednak, czy była tutaj w XV wieku samodzielna parafia, czy też była to filia parafii liwskiej. Wiadomo natomiast, że w późniejszych wiekach parafia w Czerwonce Liwskiej była bardziej rozległa niż obecnie. Należało bowiem do niej aż 26 miejscowości. Były jednak czasy, kiedy z posługi duszpasterskiej parafii e Czerwonce Liwskiej korzystali nie tylko mieszkańcy tych 26 wsi, ale również wierni spoza parafii. Było tak po 1657 roku, gdy pobliskie miasta Liw i Węgrów ucierpiały z rąk sprzymierzonych ze Szwedami wojsk siedmiogrodzkich. Mieszkańcy Węgrowa i Liwa, którzy ocaleli od ognia i miecza wędrowali do Czerwonki na msze św. i inne nabożeństwa.
Spowodowane wojnami zwiększenie liczby wiernych w drugiej połowie XVII wieku nie oznaczało wcale, ze Czerwonka Liwska była wtedy parafią kwitnącą. Protokoły wizytacji biskupich przekazały informacje o opłakanym stanie kościoła w Czerwonce, który – jak czytamy – był bardzo zaniedbany, drewniany, o trzech ołtarzach. W opłakanym stanie były tez inne zabudowania parafialne, a w dodatku miejscowy ksiądz wikariusz był osobą nie stroniącą od trunków.
W XIX wieku Czerwonka, która była wcześniej wsią królewską i rządową, przeszła w prywatne ręce. Była też Czerwonka, a raczej cała parafia w Czerwonce miejscem, gdzie osiadła szlachta zaściankowa. Najwięcej nieszlacheckiej ludności mieszkało w samej Czerwonce, a w pozostałych wsiach parafii przeważała szlachta. Największą ze szlacheckich wsi w parafii były Krypy. Bardzo dużo informacji o tej wsi znajdziemy w publikacji Tadeusza Krawczaka „W szlacheckim zaścianku”.
Przedstawiciele drobnej szlachty mieszkali też w samej Czerwonce. Wyróżniali się osiągnięciami w rolnictwie. Np. w 1867 roku Mikołaj Biernacki z Czerwonki otrzymał na warszawskiej wystawie płodów rolnych brązowy medal za wyhodowane konopie. Otrzymał tez list pochwalny za uprawę chmielu. Przed I wojną światową Czerwonka Liwska słynęła z hodowli rasowej trzody chlewnej.
Tradycją wsi drobnoszlacheckich był patriotyzm ich mieszkańców. Nie inaczej było w parafii Czerwonka. Manifestacje patriotyczne urządzano tu nie tylko w czasach wolności, bo to akurat każdy potrafi. Także w najczarniejszą noc okupacji hitlerowskiej w sierpniu 1940 roku odbyła się Czerwonce manifestacja patriotyczna, towarzysząca ekshumacji ciał polskich żołnierzy, poległych we wrześniu 1939 roku. Mają wiec parafianie z Czerwonki wspaniałe tradycje wzorowych gospodarzy i dobrych Polaków.
Grzegorz Welik



Grębków, Parafia Św. Bartłomieja Apostoła


07-110 Grębków, ul. ks. Jana Kukawskiego 9 gm. Grębków, pow. Węgrów
Proboszcz: tel. (25) 793-01-66, Wikariusze: 793-04-73, 793-01-79
Proboszcz: Ks. Wiesław Proniewicz.
Wikariusze: Ks. Jarosław Oponowicz, Ks. Karol Nasiłowski.
Miejscowości należące do parafii: Grębków (268), Cierpięta (85-5 km), Jabłonna (121-3 km), Kazimierzów (15-5 km), Kózki (162-3 km), Leśnogóra (119-4 km), Ogródek (84-1 km), Podsusze (301-3 km), Polków-Sagały (279-3 km), Sinołęka (404-6 km), Stary Dwór (35-5 km), Stawiska (209-3 km), Suchodół (178-4 km), Trzcianka Nowa (51-6 km), Trzcianka Stara (129 -5 km), Trzebucza (115-5 km), kolonia Ziomaki (27-5 km), Ulaski (30- 2 km), Żarnówka (128-3 km).
Mieszkańców: 2 740. Inne wyznania: 350 (mariawici).
Pierwszy kościół wybudował w 1424 roku bp poznański Laskary Gosławicki w swojej wsi Grampsko (dzisiejszy Grębków). W 1425 roku powstała tutaj parafia pod wezwaniem św. Bartłomieja i św. Pawła apostołów, św. Stanisława i św. Mikołaja Biskupów. Kościół ten przetrwał do 1747 r.; przy tym kościele była też kaplica św. Anny. W 1747 r. wybudowano kolejny drewniany kościółek, który stał do roku 1902. W latach 1898-1902 ks. Ludwik Michał Mystkowski, proboszcz grębkowski wybudował murowany, trójnawowy, kościół neogotycki pod wezwaniem św. Bartłomieja Apostoła. Fundatorami tego kościoła byli małżonkowie Eleonora i Stanisław Brogowiczowie, właściciele dóbr Trzebucza. 10 sierpnia 1902 roku świątynia została konsekrowana przez bp lubelskiego Franciszka Jaczewskiego. Styl neogotycki. Kaplica dojazdowa: Sinołęka. Szkoły podst.: Grębków kl. I-VI, Polków Sagały. I-VI, Trzebucza kl. I-VI. Gimnazjum: Grębków.
Odpusty: św. Bartłomieja, Przemienienia Pańskiego. Cmentarz grzebalny: 0,5 km od kościoła. Wizytacja kanoniczna: 1994 r. - Bp Henryk Tomasik.
Z parafii pochodzą: ks. Zenon Pawłowski. Siostry zakonne: Lucyna Wójcik, Maria Grojda.

 parafia.grebkow@wp.pl
 http://www.grebkow.sacro.pl

Grębków, parafia Św. Bartłomieja Apostoła. Pierwszy kościół wybudował w 1424 r. bp poznański Laskary Gosławicki. W 1425 r. powstała tutaj parafia pod wezwaniem św. Bartłomieja i św. Pawła Apostołów, św. Stanisława i św. Mikołaja Biskupów. W 1747 r. wybudowano kolejny drewniany kościół, który stał do roku 1902. W latach 1898-1902 ks. Ludwik Michał Mystkowski, proboszcz grębkowski wybudował murowany, trójnawowy kościół neogotycki pod wezwaniem św. Bartłomieja Apostoła. Fundatorami tego kościoła byli małżonkowie Eleonora i Stanisław Brogowiczowie, właściciele dóbr Trzebucza. 10 sierpnia 1902 r. świątynia została konsekrowana przez bp. lubelskiego Franciszka Jaczewskiego. Styl neogotycki. Kaplica dojazdowa: Sinołęka. Miejscowości należące do parafii: Grębków, Cierpięta, Jabłonna, Kazimierzów, Kózki, Leśnogóra, Ogródek, Podsusze, Polków-Sagały, Sinołęka, Stary Dwór, Stawiska, Suchodół, Trzcianka Nowa, Trzcianka Stara, Trzebucza, Kolonia Ziomaki, Ulaski, Żarnówka.


Do Grębkowa najłatwiej dojechać skręcając na północ z międzynarodowej drogi Warszawa – Terespol w okolicach Kałuszyna. Można też dotrzeć do Grębkowa od strony Węgrowa, przez starą i sławną miejscowość Liw. Zresztą i z Liwem, i z Kałuszynem był Grębków ściśle związany. Należał bowiem Grębków do historycznej Ziemi Liwskiej. Z kolei Kałuszyn przez długie lata należał do parafii w Grębkowie, a kałuszyński kościół był filią parafii Grębków.
Parafia w Grębkowie ma bardzo bogatą historię, która sięga czasów średniowiecza. Grębków nazywał się niegdyś Grampsko i należał do biskupów poznańskich. Biskup poznański Laskary Gosławicki zbudował tu w 1424 roku kościół. Rok później powstała parafia pod wezwaniem św. Bartłomieja i św. Pawła Apostołów oraz św. Stanisława i św. Mikołaja Biskupów. Pierwszy grębkowski kościół służył parafianom z górą 300 lat. Następną drewnianą świątynię zbudowano w 1747 roku. Ten kościół również służył wiernym przez całe  lata, choć nie tak długo jak pierwszy. Ponad 150 lat to jednak chyba dosyć długo jak na drewnianą, niewielką świątynię.
Następny grębkowski kościół już nie był drewniany, ani też małych rozmiarów. Na przełomie XIX i XX wieku wybudowano w Grębkowie murowany neogotycki kościół pod wezwaniem św. Bartłomieja Apostoła. Już przeszło sto lat jest to najokazalsza budowla w Grębkowie, oznajmiająca strzelistymi wieżami, że zbliżamy się do tej miejscowości. Patrząc na kościół w Grębkowie warto pamiętać, że jego fundatorami byli właściciele dóbr Trzebucza Eleonora i Stanisław Brogowiczowie. To jeden z licznych w naszym regionie przykładów na to, że właściciele ziemscy nie tylko – jak to się mówiło i pisało niegdyś nawet w podręcznikach – gnębili chłopów, ale też i robili coś dla ogółu. Warto też pamiętać, że wybudowanie kościoła katolickiego na tych terenach w 1902 roku to była nie lada sztuka. Nie dlatego, że brakowało materiałów budowlanych czy chętnych rąk do pracy. Dlatego natomiast, że carskie władze bardzo niechętnie wydawały w owym czasie pozwolenia na budowę świątyń. Szczególnie zaś niechętnie patrzyły na budowę kościołów na terenach zamieszkanych przez drobną szlachtę. Tymczasem parafia Grębków właśnie do takich należała.
Polków Sagały, Suchodół to typowe wsie drobnoszlacheckie. Ich mieszkańcy nie raz potwierdzili czynem swą przynależność do szlachty. Brali udział w powstaniach, walkach o niepodległość w XIX i XX wieku. Przykładem mogą tu być pierwsze tygodnie II wojny światowej. Już w październiku 1939 roku, gdy jeszcze nie ucichły ostatnie walki regularnej armii, powstawały w powiecie węgrowskim placówki tajnej organizacji „Komenda Obrońców Polski”. W gminie Grębków do organizacji tej wstąpiła młodzież z każdej wsi. Z zaścianka Polków Sagały wstąpili prawie wszyscy. Żeby oddać prawdę historyczną trzeba podkreślić, że do podziemnych organizacji garnęli się nie tylko przedstawiciele wsi drobnoszlacheckich z parafii w Grębkowie, ale również ci, którzy mieszkali we wsiach chłopskich. Zresztą mieszkańcy parafii i gminy Grębków garnęli się nie tylko do walki i konspiracji. Także w czasach pokojowych, szczególnie po odzyskaniu przez Polskę niepodległości w 1918 roku, w Grębkowie i w okolicach powstało wiele inicjatyw społecznych.
Do parafii w Grębkowie należy wieś Sinołęka. To miejscowość sławna nie tylko z rozległych sadów i szkółek drzew owocowych. To także przepiękny okazały dwór położony wśród starych drzew i może nie okazała, ale pełna uroku stara drewniana kaplica.
Grzegorz Welik





Horodyszcze, Parafia Najświętszego Serca Jezusowego Sanktuarium Maryjne


21-225 Wisznice gm. Wisznice, pow. Biała Podl.
Proboszcz: tel. (83) 378-12-07.
Proboszcz: Ks. Jerzy Pietrzak.
Miejscowości należące do parafii: Horodyszcze (900).
Mieszkańców: 900.
Pierwotny kościół drewniany, wybudowany w 1760 r. przez Jana Frankowskiego, zamieniony został w 1875 r. na cerkiew. Po wyjściu Rosjan z Polski rekoncyliowany w 1917 r. Parafia wznowiona w 1919 r. Obecny kościół parafialny murowany, wybudowany w latach 1986-1990, staraniem ks. Piotra Zabielskiego, konsekrowany w 1990 r. przez Bpa Jana Mazura. Styl współczesny. Księgi metrykalne od 1920 r. Kronika parafialna od 1968 r. Szkoła podst.: Horodyszcze kl. I-VI.
Odpusty: Najświętszego Serca Jezusowego, Narodzenia NMP. Cmentarz grzebalny: 1 km od kościoła. Wizytacja kanoniczna: 1994 - Bp Henryk Tomasik.
Z parafii pochodzą: ks. ks. Ryszard Andruszczak, Stanisław Potapczuk, Stanisław Niepogodziński, o. Grzegorz Bartkowski.


[jk]