Na antenie

DZIEŃ DOBRY PODLASIE

Najszybsze informacje, relacje, komentarze. Mówimy o sprawach, którymi żyje region, o ludziach którzy są nam bliscy o miejscach, które znamy, o wydarzeniach, którymi żyjemy - zaprasza Marcin Jabłkowski.
zobacz wszystkie

Radiowa Niedziela

Zapraszamy na Radiową Niedzielę

2012-10-26 14:27:29
W najbliższą niedzielę, 28 października w ramach Radiowej Niedzieli odwiedzimy parafie: Matki Bożej Częstochowskiej w Zabierkach, Św. Michała Archanioła Woskrzenicy Dużej, Św. Antoniego Padewskiego w Turowie.

Parafia Matki Bożej Częstochowskiej w Zabieżkach


Zabieżki, parafia Matki Bożej Częstochowskiej. Parafia erygowana w 1995 r. Kościół parafialny murowany, wybudowany w latach 1981-1984, staraniem ks. Piotra Kryńskiego. Styl współczesny. Miejscowości należące do parafii: Zabieżki.

Do Zabieżek najłatwiej dojechać koleją. Z Warszawy linią Otwocką. Wiele osób tędy właśnie do Zabieżek podróżuje. Do Zabieżek można też dojechać samochodem. Wtedy najlepiej skręcić w Człekówce na południe z krajowej drogi nr 17, łączącej Warszawę z Lublinem. Również tą drogą ciągną do Zabieżek auta. Są bowiem Zabieżki – wieś położona na południowo – wschodnim krańcu Mazowieckiego Parku Krajobrazowego - punktem weekendowych wypadów dla mieszkańców Warszawy spragnionych kontaktu z przyrodą.
Zabieżki należą do najmłodszych parafii w diecezji siedleckiej. Parafię pod wezwaniem Matki Bożej Częstochowskiej erygowano tu bowiem w 1995 roku. Kościół w Zabieżkach, którego jasna wieża wznosi się ku niebu, zbudowano na początku lat 80-tych ubiegłego wieku, a więc w czasach niezbyt sprzyjających budowie świątyń.
Sama wieś Zabieżki należy do najstarszych w okolicy. Obok miejscowości Regut należy też do najstarszych, wchodzących obecnie w skład gminy Celestynów. Na terenie obecnej wsi Zabieżki i w jej najbliższych okolicach ludzie mieszkali już około półtora tysiąca lat temu. Tyle że wtedy miejscowość nie nazywała się Zabieżkami. Nie nazywała się tak jak obecnie również 500 lat temu, w czasach, gdy o wsi pisano już w dokumentach. W 1576 roku było to Zabicze. W 1660 roku – Zabieska, w 1895 roku – Zabieszka. Sto lat temu było tu 25 domów i ponad dwustu mieszkańców. Była też linia kolejowa, przecinająca tereny obecnej parafii Zabieżki. W samych Zabieżkach powstała w 1877 roku stacja kolei Nadwiślańskiej.
Dzięki linii kolejowej Zabieżki stały się sławne w czasie ostatniej wojny. Nie raz bowiem w okolicach pomiędzy Celestynowem a Zabieżkami żołnierze polskiego podziemia atakowali niemieckie transporty kolejowe. Wtedy bywało w Zabieżkach gorąco i niebezpiecznie. Obecnie zaś linia kolejowa przyczynia się do rozwoju turystyki w Zabieżkach i okolicach.
Szukając informacji o Zabieżkach w Internecie można stwierdzić, że co najmniej połowa haseł dotyczących miejscowości ma związek z turystyką i wypoczynkiem. Turyści tutaj  chodzą, biegają, spacerują, jeżdżą na rowerach, a czasami nawet błądzą. Z oznakowaniem szlaków turystycznych bywa bowiem u nas różnie.
Miłośnicy mazowieckiej przyrody doskonale znają trójkąt, wyznaczony miejscowościami Ponurzyca – Zabieżki – Osieck.  Znajdą tu utworzony w 1984 roku rezerwat „Szerokie Bagno”. Znajduje się na południowy wschód od wsi Zabieżki. Chroni torfowisko wysokie oraz fragmenty boru bagiennego i boru wilgotnego z charakterystyczną roślinnością. O rok wcześniej utworzono rezerwat „Czarci Dół”. Leży on na zachód od Zabieżek. Szczególnej ochronie podlega tu torfowisko wysokie wraz z otaczającymi go fragmentami borów sosnowych świeżych i wilgotnych. Na niewielkich powierzchniach zachował się bór bagienny z charakterystycznymi karłowatymi parasolowatymi sosnami. Małe jeziorka są pozostałością po dawnej eksploatacji torfu. Roślinność jest tu typowa dla torfowisk, a niedostępne dla człowieka tereny są ostoją m.in.: łosia, płazów i gadów. Skoro kogoś zachęci przyroda okolic Zabieżek, może zwiedzić cały Mazowiecki Park Krajobrazowy. Park ten został utworzony w celu ochrony lasów i najcenniejszych przyrodniczo obszarów po prawej stronie Wisły. Obejmuje teren dzielnic warszawskich: Wawer i Wesoła, oraz gmin: Józefów, Otwock, Wiązowna, Karczew, Celestynów, Kołbiel, Osieck, Sobienie Jeziory oraz Pilawa. Swym zasięgiem obejmuje prawie 16 000 hektarów lasów i łąk. Warto poświecić dzień lub dwa, aby odwiedzić park, a szczególnie Zabieżki i okolice.
Grzegorz Welik



Woskrzenice Duże. Parafia Św. Michała Archanioła


Kościół greko-kat. wybudował w 1697 r. Karol Radziwiłł; kościół ten w 1875 r. zamieniony został na cerkiew. Obecny kościół parafialny drewniany, wybudowany w 1902 r. Poświęcony w 1922 r., a trzy lata później wznowiona została parafia. Wystrój wnętrza barokowy. Miejscowości należące do parafii: Woskrzenice Duże, Husinka, Woskrzenice Małe, Kaliłów.

Woskrzenice Duże to wieś położona na wschód od Białej Podlaskiej, w pobliżu międzynarodowej szosy Warszawa – Terespol. Dawniej wzmiankowana także jako Woskrzenice Wielkie.
W ciągu kilkuset lat istnienia Woskrzenice wielokrotnie zmieniały właścicieli. W 1510 r. wieś została nadana Jerzemu Iliniczowi, staroście brzeskiemu. Od roku 1527 własność jego syna Szczęsnego, w 1540 r. w zastawie Pawła Sapiehy, w 1568 r. darowana Pawłowi Kawęczyńskiemu przez Jerzego Ilinicza. Od końca XVI w. własność Radziwiłłów, przed 1648 rokiem Stanisława Niemiry, następnie ponownie Radziwiłłów, w 1775 i 1790 r. dzierżawiona przez Kłobockiego. Nabyta w pocz. XIX w. przez Bykowskiego, w 1860 r. właścicielką była Maria z Buharów Bykowska, od 1865 r. Ludwik Jabłoński, od roku 1873 Feliks Starża-Majewski, po nim jego córka Natalia Romocka, od 1891 r. Wincenty Colonna-Walewski. W 1894 r. gen. rosyjski Antoni Narkiewicz, w latach 1901-35 Wiktor i Paulina Staniszewscy, następnie sam pozostał pałac w rękach ich syna Witolda (do 1946 r.), podczas gdy folwark był własnością Powiatowego Związku Samorządowego w Białej.
Leżąca na ważnym szlaku komunikacyjnym miejscowość nie raz była świadkiem wojennych wydarzeń. W 1812 r. walczyli tu z Rosjanami żołnierze napoleońscy. 17 lutego 1863 r. podczas walk powstańczych oddział pod dowództwem płk. Walentego Lewandowskiego odniósł tu znaczące zwycięstwo nad wojskiem rosyjskim. Miejscowa społeczność przeżywała bardzo trudne chwile w latach 70. XIX w., podczas prześladowań Unii na Podlasiu oraz podczas II wojny światowej, gdy Niemcy zabrali kościół w Woskrzenicach Polakom, aby przekazać go współpracującym z okupantem Ukraińcom.
Bardzo ciekawe są dzieje woskrzenickiego kościoła. Cerkiew unicką p.w. Michała Archanioła erygowano tu w 1613 r. Następna wzniesiona została w roku 1678 z fundacji Jana Karola Kopcia, wojewody połockiego i jego żony Lukrecji Marii ze Strozzich 1° v. Dominikowej Mikołajowej Radziwiłłowej. W 1695 r. powstała kolejna drewniana cerkiew z fundacji Karola Stanisława Radziwiłła, kanclerza litewskiego, w 1725 r. notowana jako „wpółstara”. W 1855 r. wyremontowana, od 1875 r. prawosławna, rozebrana przed 1890 rokiem. W 1902 r. zastąpiona została nową drewnianą cerkwią prawosławną, wzniesioną z częściowym użyciem starego materiału. Od 1919 roku kaplica katolicka, a w 1925 r. erygowana została parafia p.w. Michała Archanioła. W latach 1939-44 kościół zamieniono na cerkiew prawosławną, po wojnie ponownie kościół parafialny.
        Kościół w Woskrzenicach jest orientowany, drewniany, konstrukcji zrębowej, zewnątrz i wewnątrz oszalowany, na nowej podmurówce z ociosanych głazów narzutowych. Nawa na planie wydłużonego prostokąta z niższym, zamkniętym trójbocznie prezbiterium z przylegającą od północy prostokątną zakrystią, od zachodu kwadratowa kruchta, pod prezbiterium krypta.
        Znacznie starsze niż sam kościół jest jego wyposażenie. Ołtarze to: główny rokokowy, z III ćw. XVIII w., dwa ołtarze boczne o charakterze klasycystycznym. Ambona o cechach klasycystycznych, chrzcielnica eklektyczna, fisharmonia firmy Story & Clark z Chicago, z końca XIX w., świecznik-pająk, mosiężny, szesnastoramienny, o charakterze klasycystycznym, z pocz. XX w.
        Obok kościoła stoi drewniana dzwonnica z 1920 r. Przy skrzyżowaniu dróg do wsi Woskrzenice Małe i Husinka stoi kamienny posąg 2-metrowej wysokości, tzw. „kamienna baba” z IX-X w., a więc sprzed ponad 1000 lat Obok drugi kamienny głaz, z XVII-XIX w., z prymitywnie rytym krzyżem o trójkątnych zakończeniach ramion, ustawionym na kuli, na trójkątnym postumencie. 
       Na pn.-wsch. od wsi, przy skrzyżowaniu dróg do Kolonii Woskrzenice Małe i Husinka znajdują się pozostałości zespołu dworskiego. Zachował się dawny park krajobrazowy z II poł. XIX w. Rozległy, założony na tarasach i skarpie rzeki Krzny, ze śladami alei o równoległym i promienistym układzie, obszernych wnętrz i dużego stawu u stóp skarpy.         Na zachodnim krańcu wsi, na północ od drogi, pośród niewielkiego zadrzewienia, znajduje się zbiorowa mogiła jeńców radzieckich zamordowanych w latach 1941-43.
Jest więc co oglądać w Woskrzenicach, choć obecnie głowną atrakcją miejscowości są nie jej zabytki, a walory turystyczno – wędkarskie.
Grzegorz Welik



Parafia Św. Antoniego Padewskiego w Turowie

Turów, Parafia Św. Antoniego Padewskiego. Parafia erygowana w 1937 r. Kościół parafialny murowany, wybudowany w 1937 r., konsekrowany w 1970 r. Styl współczesny. Miejscowości należące do parafii: Turów, Bedlno Radzyńskie (część).

 Parafia Św. Antoniego Padewskiego w Turowie
Turów to spora wieś, położona na trasie z Radzynia Podlaskiego do Międzyrzecza. Dziś można mówić, że to miejscowość pod Radzyniem, ale dawniej Turów związany był z Międzyrzeczem, a jeszcze wcześniej z Łukowem. Z tym ostatnim miastem Turów związany był już 600 lat temu. Na początku XV wieku Turów wymieniany jest wśród miejscowości należących do parafii w Łukowie. Równie wiekowa jest druga z miejscowości wchodzących w skład turowskiej parafii, czyli Bedlno Radzyńskie. Ludzie mieszkali tu już w XV wieku. Bedlno było wtedy wsią królewską, później zaś trafiło w prywatne ręce, jako część dóbr radzyńskich.
Życie mieszkańców Bedlna i okolic odmieniła w drugiej połowie XIX wieku budowa linii kolejowej. Dworzec kolejowy w Bedlnie Radzyńskim, to nie był wbrew nazwie wiejski dworzec, a stacja Radzyń Podlaski. Taki bowiem był styl budowy dworców w Imperium rosyjskim. Budowano je w pewnej odległości od centrów miast, tyle że potem miasta się rozrastały i wchłaniały stacje. Tak było na przykład w Siedlcach. W Bedlnie było nieco inaczej.
Kolej i dworzec to oczywiście czynniki sprzyjające rozwojowi miejscowości. Pod warunkiem, że jest to pokojowy rozwój. Gorzej gdy przychodzi czas wojny, szczególnie tej prowadzonej przy pomocy lotnictwa. Wtedy dworce są celem dla samolotów. Tak było w 1939 roku w Bedlnie. Było ono bombardowane przez niemieckie samoloty. Ginęli wtedy ludzie, zarówno miejscowi, jak i uchodźcy.
Tereny parafii Turów nie były raz czy dwa świadkami wydarzeń wojennych, były świadkami takich wydarzeń znacznie częściej. W 1831 roku toczyły się tutaj walki powstania listopadowego. Świadczą o nich powstańcze mogiły. Znajdują się one na cmentarzu, usytuowanym obok sanktuarium leśnego pod wezwaniem św. Antoniego Padewskiego. Znajduje się ono ok. kilometra od samej wsi Turów. Na porośniętym starymi drzewami cmentarzu leżą żołnierze z powstania listopadowego i powstania styczniowego, polegli w 1863 roku. W obydwu tych powstaniach walczyli mieszkańcy okolic Turowa.
Powstania narodowe, wojna polsko – bolszewicka i II wojna światowa nie były jedynymi walkami, stoczonymi w Turowie i okolicach. Ciężkie zmagania w lasach turowskich toczyły się też w okresie I wojny światowej, w sierpniu 1915 roku. Wśród żołnierzy walczących z ustępującymi Rosjanami byli podwładni Józefa Piłsudskiego z I Brygady Legionów.
Zmagania wojenne to były jednak epizody w dziejach Turowa i okolic. Kilkaset lat historii miejscowości to przede wszystkim lata ciężkiej pracy mieszkańców tych terenów. Pracy na roli w magnackich dobrach międzyrzeckich. Do nich właśnie należał Turów i był jednym z najważniejszych ośrodków tych dóbr, którymi przez długie lata władał znany ród Potockich.
Na koniec warto wspomnieć, że pokojowo nastawieni mieszkańcy Turowa potrafili stanąć w obronie Ojczyzny, gdy zaszła taka potrzeba. O Turowie nie raz wspominają historycy, badający dziej konspiracji niepodległościowej z okresu I wojny światowej, II wojny światowej i czasów powojennych.
Grzegorz Welik

[jk]

OHP CAMP - Wojewódzki Turniej Piłki Nożnej

22 maja na stadionie miejskim w Siedlcach zostanie rozegrany turniej drużyn OHP w piłce nożnej więcej

Konferencje Kół Naukowych UPH

17 maja i 20 maja Koła Naukowe na Wydziale Nauk Ścisłych UPH organizują dwie interesujące konferencje więcej
zobacz wszystkie