Na antenie

DZIEŃ DOBRY PODLASIE

Najszybsze informacje, relacje, komentarze. Mówimy o sprawach, którymi żyje region, o ludziach którzy są nam bliscy o miejscach, które znamy, o wydarzeniach, którymi żyjemy - zaprasza Marcin Jabłkowski.
zobacz wszystkie

Radiowa Niedziela

Zapraszamy na Radiową Niedzielę

2011-08-16 19:02:11
W najbliższą niedzielę, 21 sierpnia w ramach Radiowej Niedzieli odwiedzimy parafie: Św. Jana Jałmużnika z Olchówka, Wniebowzięcia NMP w Kocku, Nawiedzenia MB Kodeńskiej w Żukowie.

Orchówek, parafia Św. Jana Jałmużnika. Sanktuarium Matki Bożej Pocieszenia


Parafia erygowana w 1507 r. Kościół murowany, wybudowany w l. 70. XVIII w., w 1780 r. konsekrowany przez bpa Melchiora Jana Kochowskiego, sufragana chełmskiego. W 1610 r. parafię objęli OO. Augustianie, którzy tu przetrwali do 1864 r. kiedy rząd rosyjski skasował klasztor, a potem zniósł parafię, a kościół zamienił na cerkiew. Parafia wznowiona w 1931 r. i powierzona OO. Kapucynom w 1947 r. Styl barokowy. Koronacja obrazu Matki Bożej Pocieszenia 2 września 1990 r. Miejscowości należące do parafii: Orchówek, Sobibór W-Dubnik, Sobibór stacja kolejowa, Tarasiuki, Wołczyny. Żłobek Duży i Mały.
Orchówek to dawne miasto, obecnie zaś wieś położona niedaleko Włodawy, nad stromym zboczem doliny Bugu, Orchówek został założony w 1506 roku przez wojewodę bełskiego Jerzego Krupskiego na mocy przywileju króla Aleksandra Jagiellończyka. Należał kolejno do możnych rodów Krupskich, Leszczyńskich, Pociejów, Flemingów, Czartoryskich i Zamoyskich. Konkurencja pobliskiej Włodawy nigdy nie pozwoliła rozwinąć się miasteczku, które nie posiadało nawet przywileju na jarmarki. Większość ludności utrzymywała się z pracy na roli. Pewną podstawę egzystencji miejscowości stanowiła komora celna na granicy pomiędzy Koroną i Litwą, dzielącej Orchówek od Włodawy. Rozwojowi nie sprzyjały też zniszczenia wojenne. W 1648 r. miasteczko zostało spustoszone przez Kozaków, a w latach 1656-1657 przez wojska moskiewskie i szwedzkie. W XVIII w. Orchówek utracił przejściowo prawo miejskie, by odzyskać je w 1775 r. staraniem ks. Adama Czartoryskiego. W XIX w. miejscowość pozostawała jednak jednym z najmniejszych miast Lubelszczyzny i w 1869 r. została pozbawiona praw miejskich. Orchówek ulegał poważnym zniszczeniom podczas obu wojen światowych: w 1915, 1939 i 1944 r.
W Orchówku, który ma wygląd typowej wsi, zachowało się wiele ładnych drewnianych domów, z których kilka najstarszych pochodzi z przełomu XIX i XX w. Kilkadziesiąt innych zabytkowych domów powstało w I poł. XX wieku. Najcenniejszym zabytkiem jest położony na wysokiej skarpie nad starorzeczem Bugu późnobarokowy kościół poaugustiański. Nie była to pierwsza świątynia w Orchówku. Jerzy i Kryspin Krupscy, założyciele Orchówka, ufundowali około 1506 r. pierwszy w tym miasteczku kościół katolicki, przy którym w roku 1507 biskup chełmski Mikołaj Kościelecki erygował parafię pod wezwaniem św. Jana Jałmużnika. Ponieważ kościół położony był na niekorzystnym miejscu, często zagrożonym wylewami Bugu, około 1600 r. pobudowano nową świątynię na wzgórzu, a z inicjatywy kolejnego właściciela Orchówka, Mikołaja lwickiego, w 1610 parafię powierzono Zakonowi Eremitów św. Augustyna (augustianom).
Obecnie istniejący kościół według projektu prawdopodobnie Pawła Fontany zbudował w latach 1770-1777 mistrz kamieniarski Grzegorz Cybulski. Jest to budowla w stylu barokowym o skromnych formach architektonicznych. W kościele znajdowały się dwa obrazy słynące łaskami: Matki Bożej Pocieszenia i św. Antoniego z Padwy. Razem z kościołem został zbudowany klasztor przylegający do kościoła z prawej strony.
Klasztor augustianów został skasowany przez władze carskie w 1864 r. Trzy lata później zniesiono parafię rzymskokatolicką w Orchówku, przekazując kościół poklasztorny unitom, a w 1876 r. władze zniosły unię i kościół został zamknięty. Do 1887 r. stał nieczynny, w tymże roku został zamieniony na cerkiew. Słynące łaskami obrazy przeniesiono w 1876 r. do kościoła parafialnego we Włodawie. Dawny budynek klasztorny uległ zniszczeniu w 1881 r. podmyty przez Bug. We władanie Kościoła katolickiego świątynia w Orchówku wróciła w 1918 r. Miejscowa ludność sama wykonała konieczne remonty, a kościół w 1925 r. został poświęcony. Bp podlaski Henryk Przeździecki reerygował w 1931 r. parafię. Jednocześnie zostały zwrócone obrazy Matki Bożej Pocieszenia i św. Antoniego. Na prośbę bpa podlaskiego Ignacego Świrskiego Warszawska Prowincja Kapucynów w 1947 r. objęła kościół i duszpasterstwo parafialne. W latach 1982-1983 został zbudowany jednoskrzydłowy murowany klasztor, przylegający z lewej strony do kościoła, wzorowany na dawnym klasztorze augustianów.
W kościele znajduje się obraz Matki Bożej Orchowskiej, będący kopią obrazu Matki Bożej Częstochowskiej wykonaną na przełomie XVI i XVII w. Wizerunek ma srebrną sukienkę i korony wykonane z renesansowego złotego łańcucha. Obraz Matki Bożej Orchowskiej, zwanej też Matką Bożą Pocieszenia, jest od XVII w. czczony jako cudowny, otaczają go liczne wota. 2 września 1990 r. nuncjusz apostolski w Polsce abp Józef Kowalczyk dokonał koronacji wizerunku NMP. W ołtarzu bocznym znajduje się XVII-wieczny obraz św. Antoniego, w srebrnej sukience, otoczony niegdyś kultem.
Okolice Orchówka są miejscem dla ludzi, którzy lubią ciszę, spokój i przyrodę. Sosnowe lasy dotykające wsi są oazą dla samotników. Można wiele godzin spacerować po leśnych ścieżkach nie spotykając nikogo. Nie zawsze jednak okolice Orchówka były tak jak dzisiaj oazą spokoju dla miłośników przyrody. W pobliżu stacji kolejowej Sobibór, 4 km na pd.-wsch. od wsi Sobibór, Niemcy w marcu 1942 roku rozpoczęli budowę obozu zagłady. Na początku maja 1942 roku przyjęto pierwsze transporty więźniów. W obozie zamontowano dziewięć komór gazowych, w których jednocześnie mieściło się pięćset osób. 14 października 1943 w obozie wybuchł zbrojny bunt więźniów. Uzbrojeni w noże więźniowie zabili SS-manów zwabionych do pomieszczeń gospodarczych. Po opanowaniu składu broni, część więźniów podjęła próbę ucieczki. Sporo Żydów zginęło na drutach, przy forsowaniu fos, na polach minowych i od kul ukraińskich strażników. Z obozu uciekło około 300 więźniów, z których wyzwolenia doczekało zaledwie 30. Po stłumieniu buntu, Niemcy zlikwidowali obóz usuwając wszystkie ślady i posadzili na jego terenie las sosnowy.
Liczbę ofiar sobiborskiego obozu szacuje się na około 250 tysięcy ludzi. Zginęli w nim Żydzi z wielu krajów Europy. Miejsce kaźni upamiętniono kopcem-mauzoleum z prochami pomordowanych oraz pomnikiem. Odwiedzając pełen uroku Orchówek, wędrując pieszo lub rowerem wśród sobiborskich lasów warto pamiętać o czasach, gdy ziemia ta była dla ludzi piekłem. Warto tez pamiętać, kto to piekło stworzył.
Grzegorz Welik


Kock, Parafia Wniebowzięcia NMP


Pierwotny kościół z 1440 r. W XVI wieku kościół przejęli ewangelicy i byli w posiadaniu do 1645 r. Nabożeństwa w tym okresie odprawiano w kościele Św. Ducha, dziś nieistniejącym. Obecny kościół parafialny murowany, wybudowany kosztem księżnej Anny Jabłonowskiej w latach 1778-1782, powiększony w 1898 r., konsekrowany w 1902 r. przez bpa lubelskiego Franciszka Jaczewskiego. Styl neoklasycystyczny. Miejscowości należące do parafii: Kock, Annopol, Annówka, Białobrzegi i kolonia, Bożniewice, Bykowszczyzna, Giżyce, Górka, Karolina, Lipniak, Łukówiec, Pożarów, Ruskawieś, Skromowice, Sułoszyn, Talczyn, Tarkawica, Tchórzew, Wola Skromowska, Wólka Rozwadowska, Wygnanka, Żurawiniec i kolonia.


Dzieje Kocka to historia wzlotów i upadków. Dwa razy miasto przeżywało swój „złoty wiek”. Znacznie częściej Kock i okolice były areną zmagań wojennych. Bili się pod Kockiem mężczyźni, natomiast pokojową świetność miasteczko zawdzięczało kobiecie.
Dzieje Kocka sięgają wczesnego średniowiecza. Już w XII wieku istniała tutaj targowa osada, należąca prawdopodobnie do najstarszych ośrodków w ziemi łukowskiej. Początkowo gród w Kocku należał do Jaćwingów. W drugiej połowie XII wieku tereny te zdobył książę Bolesław Kędzierzawy i ofiarował je biskupom płockim.
Rozwój Kocka przyspieszył w XV wieku. W 1417 roku król Władysław Jagiełło nadał miejscowości prawo miejskie magdeburskie. Parafia powstała w 1447 roku. W latach 40-tych XV wieku wybudowano pierwszy kościół, a wkrótce powstała też szkoła parafialna.
XVI wiek przyniósł zmiany właścicieli miasta. W 1512 roku Kock drogą zamiany przeszedł z rak biskupich na własność królewską. 10 lat później za zasługi dla kraju król Zygmunt Stary przekazał miasto możnej rodzinie Firlejów. Firlejowie byli rodziną zamożną i zasłużoną, byli tez wyznawcami kalwinizmu, bowiem wiek XVI to czas reformacji. Stał się więc Kock za czasów Firlejów, a władali oni miastem aż do połowy XVII wieku, miastem ewangelickim. Czasy Firlejów były okresem „złotego wieku” dla Kocka. Zbudowali oni w mieście zamek, założyli znany zbór kalwiński i szkołę, zwaną „Firlejowską”. „Złoty wiek” Kocka skończył się, podobnie jak w przypadku wielu innych miast dawnej Rzeczpospolitej, z powodu wojen połowy XVII wieku. Czego nie zniszczyli kozacy Chmielnickiego, to dokończyli Szwedzi i Siedmiogrodzianie czasów „Potopu”. Niewiele zresztą łaskawiej obchodzili się z miastami i wioskami „swoi”, szczególnie gdy Rzeczpospolita nie regulowała żołdu swoim obrońcom.
Po wygaśnięciu rodu Firlejów, w drugiej połowie XVII wieku Kock trafił w ręce Zbąskich, a następnie Sapiehów. To właśnie z rządami wywodzącej się z rodu Sapiehów księżnej Anny Jabłonowskiej (1727 – 1800) wiąże się drugi „złoty wiek” w dziejach Kocka. Księżna Anna władała miastem i całymi dobrami kockimi niczym współczesna bizneswomen. Rozbudowała miasto zgodnie z jednolitą koncepcją urbanistyczną. Za jej czasów wzniesiono w Kocku murowane domy, sklepy, hale targowe, zakłady włókiennicze, ratusz, nowy kościół i przyklasztorny szpital. Dawny zamek został przebudowany na letnią rezydencję zgodnie z duchem epoki i otoczony kilkunastohektarowym parkiem. Pałac księżnej był nie tylko magnacką rezydencją pełną książek i dzieł sztuki. Księżna Jabłonowska zgromadziła też swoiste muzeum przyrodnicze – kolekcję muszli oraz okazów zwierząt z różnych stron świata.
Po śmierci księżnej Jabłonowskiej zaczął się powolny upadek miasteczka, którego nie powstrzymali kolejni właściciele dóbr kockich, wywodząca się z Wielkopolski hrabiowska rodzina Żółtowskich. Nie sprzyjały też rozwojowi wydarzenia w kraju. Niejeden raz w XIX-to i XX-to wiecznej historii Kock przeżywał przemarsze wojsk i walki zbrojne. W 1809 roku zginął tuż pod Kockiem rozsiekany przez austriackich huzarów pułkownik wojsk Księstwa Warszawskiego Berek Joselewicz – żydowski bohater insurekcji kościuszkowskiej, weteran walk legionów polskich we Włoszech, uczestnik sławnej bitwy pod Austerlitz. W czerwcu 1831 r. koncentrowały się pod Kockiem oddziały powstańczej armii gen. Antoniego Jankowskiego przed bitwą pod Łysobykami. 25 grudnia 1863 r. pod Kockiem i na ulicach miasta walczyli powstańcy styczniowi dowodzeni przez gen. Michała „Kruka” Heydenreicha. 16 sierpnia 1920 r. bili się pod Kockiem z bolszewikami polscy żołnierze z 66 pułku piechoty. Jednak do wojennej historii Polski przeszedł Kock za sprawą ostatniej wielkiej bitwy wojny obronnej 1939 roku. To sławna bitwa pod Kockiem, którą stoczyła z Niemcami Samodzielna Grupa Operacyjna „Polesie” dowodzona przez gen. Franciszka Kleeberga.
Bitwy, walki, potyczki pięknie wyglądają na kartach podręczników i na ekranach kin. Jednak dla mieszkańców Kocka i okolic znacznie lepiej chyba było żyć w pokojowych czasach nudnych „złotych wieków”, jak było za Firlejów i księżnej Jabłonowskiej.
Grzegorz Welik


Żukow: Parafia Nawiedzenia MB Kodeńskiej


Żuków 12A, 22-200 Włodawa
Proboszcz: Ks. Bogusław Sieńczewski

tel: (82) 571-71-09
Parafia erygowana w 1984 r. Kościół parafialny murowany, wybudowany w latach 1980-1982, staraniem ks. Edwarda Domańskiego. Styl współczesny.
Siostry zakonne pochodzące z parafii
• Barbara Sawczuk (loretanka),
• Marta Zdolska (loretanka),
• Teresa Trześniowska (józefitka).


[jk]

OHP CAMP - Wojewódzki Turniej Piłki Nożnej

22 maja na stadionie miejskim w Siedlcach zostanie rozegrany turniej drużyn OHP w piłce nożnej więcej

Konferencje Kół Naukowych UPH

17 maja i 20 maja Koła Naukowe na Wydziale Nauk Ścisłych UPH organizują dwie interesujące konferencje więcej
zobacz wszystkie