Na antenie

JAK MINĄŁ DZIEŃ

Wiadomości, relacje i pierwsze komentarze najciekawszych wydarzeń. Wszystko, od wielkiej polityki do sportowych rekordów, wraz z regionalną prognozą pogody na następne dni. Zaprasza Agnieszka Osmólska-Ilczuk.
zobacz wszystkie

Na antenie

Dzień sołtysa - 11 marca

2010-03-11 11:19:38
Na co dzień zajmują się sprawami swoich lokalnych społeczności. Starają się rozwiązywać problemy mieszkańców wsi. Są głównymi reprezentantami władzy na najbliższym mieszkańcom szczeblu samorządowym. Funkcja sołtysa, o której mowa, ma wielowiekową tradycję, ma też swój „dzień”. 11 marca na radiowej antenie zapytamy kim jest sołtys i jakie ma kompetencje. Spróbujemy także odpowiedzieć na pytanie na czym polega jego praca i jakie są jego obowiązki.

Sołtys (niem. Schultheiß od śrdw. łac. scultetus) to w średniowieczu osoba postawiona przez feudalnego pana na czele wsi lokowanej na prawie niemieckim. Warianty scholtis, szoltyz, sołtys w średniowiecznym systemie prawnym to także wiejski sędzia (Dorfschulze) oraz zasadźca (osadnik). Sołtysem mógł być szlachcic, mieszczanin lub chłop.

Do praw sołtysa należało:

•    zbieranie czynszu
•    przewodniczenie ławie wiejskiej
•    otrzymywał kilka łanów ziemi, na których mógł osadzać chłopów; powstawały folwarki sołtysie
•    parytcypował w dochodach feudała (1/6 czynszów i 1/3 kar sądowych)
•    prawo posiadania jatek, młyna itp.

Z drugiej strony miał obowiązek konnej służby wojskowej.

Pozycja społeczna i ekonomiczna sołtysów była stosunkowo mocna, mogli oni nawet konkurować ze średnio zamożną szlachtą. Z tego względu szlachta wymogła na Jagielle Statut warcki (1423), na mocy którego mogła wykupywać sołectwa. Z biegiem czasu od wieku XV do XVII sołtysi stali się nadzorcami pańszczyźnianymi i pomocnikami właścicieli wsi.

W Polsce rozbiorowej i w okresie międzywojennym sołtys stał na czele najniższej jednostki podziału administracyjnego - gromady.

W latach 1954-1972 sołtys był pośrednikiem między mieszkańcami wsi a gromadzką radą narodową, po 1973 między mieszkańcami a gminną radą narodową oraz naczelnikiem gminy.

Sołtysi dzisiaj

Od 1990 roku sołtys jest organemwykonawczym jednostki pomocniczej gminy wiejskiej lub miejsko-wiejskiej - sołectwa. Organem uchwałodawczym jest zebranie mieszkańców wsi, które też w bezpośrednich wyborach wybiera sołtysa i radę sołecką wspierającą sołtysa. Szczegółowe regulacje dotyczące granic (istnieją sołectwa wielowioskowe), uprawnień sołtysa itp. regulowane są w statucie sołectwa uchwalanym przez radę gminy. Wynagrodzeniem za pracę sołtysa jest dieta.

Kompetencje

•    reprezentuje sołectwo na zewnątrz,
•    zwołuje i organizuje zebranie wiejskie, i w tym celu rozwiesza ogłoszenia o zebraniu wiejskim w takim miejscu i terminie, aby zapewnić jak najszerszy udział mieszkańców sołectwa,
•    realizuje uchwały rady gminy dotyczące sołectwa, a także umożliwia zapoznanie się z uchwałami rady jak najszerszemu kręgowi mieszkańców sołectwa,
•    w zakresie ustalonym przez radę gminy dokonuje poboru podatków rolnego i leśnego jako inkasent organu podatkowego,
•    uczestniczy w sesjach rady gminy, a także w pracach jej organów bez prawa do głosowania.
•    zobowiązany jest brać udział w posiedzeniach komisji rady gminy, jeśli rozpatrywane są sprawy sołectwa.
W gminach miejskich organem analogicznym dla sołtysa może być przewodniczący rady osiedla lub dzielnicy.

wikipedia.pl

Gmina Łuków: Dzień sołtysa

Zajmują najniższy szczebel w hierarchii samorządowej, ale dzięki temu są najbliższej ludzi i na co dzień starają się rozwiązywać ich problemy. Sołtysi, bo o nich mowa mają dziś swoje święto.

W Gminie Łuków pracuje 36 sołtysów, którzy z roku na rok mają coraz więcej obowiązków.

Jadwiga Weremczuk, która tę funkcję pełni od 7 lat czyli od początku istnienia wsi Karwacz tłumaczy, że w ostatnich latach rola sołtysa bardzo się zmieniła. Sołtysom przybyło zadań. Jeszcze kilka lat temu ich działalność ograniczała się do przyjmowania podatków, roznoszenia nakazów czy wypisywania świadectw pochodzenia. Obecnie organizują szkolenia dotyczące m.in. pozyskiwania środków unijnych, dysponują funduszem sołeckim i wraz z mieszkańcami decydują na co przeznaczyć te pieniądze a także integrują mieszkańców organizując na wsi różnego rodzaju imprezy kulturalne czy sportowe.

Ponadto sołtys jako reprezentant władzy samorządowej jest najlepszym pośrednikiem między gminą a mieszkańcami. Z jego pomocą można załatwić w urzędzie wiele spraw.

Najmniejszym sołectwem w Gminie Łuków jest wieś Podgaj, która liczy około 80 mieszkańców. „Tradycji sołectwa nie mamy, bo Podgaj zawsze był kolonią, najpierw należał do Łazów, a potem do sołectwa Jeziory” - tłumaczy sołtys Piotr Świerczewski. Jednak jego zdaniem od kiedy miejscowość zyskała samodzielność bardzo się zmieniła. Jeszcze 10 lat temu liczyła zaledwie 30 mieszkańców. Teraz rozwija się, a ludzi przybywa. Ważne zadanie ma tu do wykonania sołtys, który musi integrować mieszkańców. Piotr Świerczewski zapewnia, że tak organizuje życie towarzyskie na wsi, by sąsiedzi się poznawali, by osoby nowo przybyłe nie czuły się tu obco i by zaangażowały się w działalność wsi.

Z okazji Dnia Sołtysa wójt Gminy Łuków Kazimiera Goławska złożyła życzenia wszystkim sołtysom. Jednocześnie przypomniała, że podobnie jak w ubiegłym roku, gminne święto sołtysa będzie obchodzone w maju, w dniu Świętego Izydora Oracza, którego sołtysi z Gminy Luków wybrali na swojego patrona.

www.iaslubelskie.pl

Na co dzień zajmują się sprawami swoich lokalnych społeczności. Starają się rozwiązywać problemy mieszkańców wsi. Są głównymi reprezentantami władzy na najbliższym mieszkańcom szczeblu samorządowym. Funkcja sołtysa, o której mowa, ma wielowiekową tradycję, ma też swój „dzień”. Dziś na radiowej antenie zapytamy kim jest sołtys i jakie ma kompetencje. Z sołtysem rozmawiała Monika Jabłkowska.



MJa/Siedlce

Liderem każdej wsi jest sołtys, którego rolą jest rozwiązywanie problemów lokalnych społeczności. Sołtys jest reprezentantem władzy samorządowej, ale także reprezentantem mieszkańców wsi w rozmowach z władzą gminną...

Po co komu sołtys, oraz jakie ma kompetencje- sprawdzał to Waldemar Jaroń.


WJ/Garwolin


Pani Ewa Lipowiecka już drugą kadencję sprawuje funkcję sołtysa w Chotyłowie (gmina Piszczac). Dzięki jej energii i aktywności w miejscowości wiele już udało się zmienić. Sołtys ma także kolejne plany na przyszłość.

O sołtysowaniu z Ewą Lipowiecką rozmawiał Sebastian Zimnicki.



SZ/Biała Podlaska

O nietypowych zajęciach sołtysów – Sławomir Karczewski.



SK/Międzyrzec Podlaski