Na antenie

MUZYKA NA FALI/Klub Dobrej Muzyki

Anna Kaszczyc zaprasza na podróż po muzycznych nastrojach i klimatach. Tu znajdziesz mnóstwo dobrej muzyki, możesz usłyszeć pozdrowienia i poprosić o dedykację muzyczną.
zobacz wszystkie

Radiowa Niedziela

Zapraszamy na Radiowe Niedziele

2009-05-04 14:19:38
W najbliższą niedzielę 10 maja w ramach Radiowej Niedzieli odwiedzimy parafie: Podwyższenia Krzyża Św. w Dołhobrodach, Św. Apostołów Piotra i Pawła w Hannie, Przemienienia Pańskiego w Jabłecznej.

Parafia Podwyższenia Krzyża Św. w Dołhobrodach. Parafia erygowana w 1701 r., pierwotny kościół drewniany, obecny murowany, wybud. w latach 1927-32. Proboszcz ks. Tomasz Walczak. Miejscowości należące do parafii: Dołhobrody, Zahorodocze, Zaświatycze.

Dołhobrody – parafia Podwyższenia Krzyża Św.

Dołhobrody są nie za wielką wsią w powiecie włodawskim. Nie są nawet siedzibą gminy. Jednak wiemy o nich tyle, ze niejedno miasto w regionie, nie mówiąc już o wsiach, mogłoby pozazdrościć Dołhobrodom opracowań pisanych, a przede wszystkim strony internetowej, która jest kopalnią wiedzy o tej miejscowości.
Dołhobrodom należy jednak pozazdrościć przede wszystkim osoby, która wiedzę o wsi, całej parafii i jej mieszkańcach zebrała, usystematyzowała i przekazała światu, bo jakże inaczej nazwać utworzenie internetowej strony. Ta osoba to  Barbara Wiesława Kaźmiruk, która pracuje jako nauczycielka w Szkole Podstawowej w Dołhobrodach. Pasjonuje się przyrodą i regionalizmem. Wprowadza jego elementy do pracy zawodowej przekazując dzieciom dorobek dziedzictwa kulturowego swojej miejscowości. Jest autorką artykułów prasowych i publikacji naukowej o Józefacie Błyskoszu, jednym z najwybitniejszych Podlasiaków, pochodzącym z Dołhobrodów.
Badania archeologiczne, prowadzone już ponad 100 lat temu pozwalają stwierdzić, że Dołhobrody i okolice były siedliskiem ludzi już w czasach starożytnych. Poza szczątkowymi wykopaliskami o tamtych czasach wiemy niewiele. Podobnie jak niewiele wiemy o powstaniu miejscowości Dołhobrody, chyba że uwierzymy legendzie o powstaniu wsi. Według tej legendy, w XIII w. trzech kijowskich mnichów uciekając przed Tatarami dotarło nad Bug w okolice dzisiejszej wsi. Tu założyli pustelnię, gdzie latami prowadzili ascetyczne życie. Brodaci mnisi zdobyli szacunek okolicznych mieszkańców, którzy zaczęli nazywać miejsce „dowhoburody”. Z czasem na miejsce wybrane niegdyś przez otoczonych szacunkiem mężów w habitach zaczęli przybywać osadnicy, a nadbużańska miejscowość zyskała miano Dołhobrody.
Historia parafii w Dołhobrodach sięga początków XVIII w. Były to wówczas dobra bialskie Karola Stanisława Radziwiłła. 29 lipca 1701 r. założono tu parafię unicką, a następnie wybudowano cerkiew pod wezwaniem Podwyższenia Krzyża Świętego. Cerkiew zbudowana z drzewa modrzewiowego miała na wyposażeniu organy, ikonostas i carskie wrota.

W 1875 r. kościół w Dołhobrodach został zamieniony, podobnie jak inne świątynie unickie na Podlasiu, na cerkiew prawosławną. Przy pomocy wojska wprowadzano  prawosławnego duchownego, a wiernych zaliczano do wiernych prawosławnych. Ludność została pozbawiona swego pasterza i siłą zmuszona do wyznawania nowego obrządku. Podobnie jak w wielu innych pounickich parafiach wierni przez długi czas sprzeciwiali się narzuconemu siłą prawosławiu. Z Dołhobrodów pochodzili znani przedstawiciele oporu unitów Andrzej Błyskosz i jego syn Józefat oraz Jan Matczuk, który oddał życie za wiarę. Andrzej Błyskosz  uczestniczył w pieszej pielgrzymce do Rzymu do papieża z podpisami ciemiężonych unitów i zmarł z wycieńczenia u celu tej pielgrzymki.

Dołhobrody to miejsce uświęcone krwią męczenników za wiarę. Ofiary śmiertelne padły tu jednak nie podczas prześladowań unitów w latach 70-tych XIX w., a w1918 r. Oprawcami nie byli zaś żołnierze rosyjscy, a niemieccy. Po wycofaniu się Rosjan , a z nimi popa z Dołhobrodów, do wsi wkroczyli Niemcy. Wtedy zamknięto cerkiew prawosławną. W kilka miesięcy później pop postanowił powrócić do Dołhobrodów. Od władz okupacyjnych otrzymał pozwolenie na odprawianie prawosławnego nabożeństwa. Na taką nową profanację cerkwi nie zgodzili się mieszkańcy wsi. Zbiegli się licznie i otoczyli świątynię. Na czoło wysunęły się kobiety. Gdy oblężonemu w ten sposób duchownemu przyszli z pomocą niemieccy żołnierze, zaczęła się walka. Żołnierze okładali kolbami kobiety. Wiele z nich padło rannych. Niektóre wkrótce zmarły. Poprzez swą ofiarę stały się ostatnimi męczennicami Podlasia.
Dołhobrody to miejsce, z którego wywodzą się ludzie znani daleko poza granicami Podlasia. Tutaj urodził się Józefat Błyskosz (1876-1947) – osoba warta co najmniej rozprawy doktorskiej. Był on znanym działaczem religijno-społecznym na Podlasiu. Działał w Komitecie Opieki nad Unitami, Lidze Narodowej, Narodowej Demokracji, Towarzystwie Oświaty Narodowej, Polskiej Macierzy Szkolnej i wielu innych organizacjach. Organizował wiece unickie i manifestacje o charakterze religijno-patriotycznym, występował w obronie byłej ludności unickiej, organizował polskie szkolnictwo w kilku powiatach, prowadził działalność niepodległościową, uczestniczył w rozbrajaniu Austriaków i Niemców w czasie I wojny światowej i współpracował z Armią Krajową w czasie II wojny.

Był pełnomocnikiem Komitetu Organizacyjnego Szkoły Polskiej w Dołhobrodach, członkiem Tymczasowej Rady Stanu, współzałożycielem Towarzystwa Straży Kresowej w Lublinie, członkiem Zarządu Głównego i prezesem koła włodawskiego tej organizacji, posłem do rosyjskiej Dumy, posłem do Sejmu Rzeczypospolitej w kadencjach 1919-1921, 1930-1935 i senatorem w latach 1922-1927.
Józefat i Andrzej Błyskoszowie to nie jedyni znani ludzie, którymi mogą pochwalić się Dołhobrody. Stąd wywodzą się także działacz niepodległościowy Andrzej Baj, poseł na sejm i lekarz Stefan Łobacz, jego brat Adam, działacz wiejski i pedagog, artyści plastycy Stanisław Baj i Kazimierz Patejuk, czy znany misjonarz ze zgromadzenia OO. Oblatów ojciec Henryk Dejneka.

O Dołhobrodach można by  jeszcze dużo pisać, a jak wspomniano wyżej materiałów jest w bród. Przykład Dołhobrodów każe jednak westchnąć - jaka szkoda, że tyle innych miejscowości w naszym regionie nie znalazło dziejopisa, osoby takiej jak Barbara Wiesława Kaźmiruk.

Grzegorz Welik
www.dolhobrody.sacro.pl/

Łosicka Majówka Disco Polo

30 kwietnia w Łosicach odbędzie się muzyczna majówka z gwiazdami Disco Polo i nie tylko... więcej

"Wiosna na polu i w ogrodzie"

29 kwietnia w Siedlcach odbędzie się organizowana przez siedlecki oddział MODR "Wiosna na polu i w ogrodzie" więcej
zobacz wszystkie